Het nieuwe pensioenstelsel vraagt om strategische keuzes, zorgvuldige communicatie en tijdige implementatie van een nieuwe pensioenregeling. We nemen je mee!

In dit artikel lees je:

• wat de nieuwe pensioenwet inhoudt en waarom deze is ingevoerd
• welke gevolgen het nieuwe pensioenstelsel heeft voor werkgevers
• welke pensioenovereenkomsten verdwijnen en welke blijven bestaan
• welke nieuwe pensioenregelingen mogelijk zijn
• wat de belangrijkste nadelen van het nieuwe pensioenstelsel zijn
• hoe compensatie voor werknemers werkt
• wat er van werkgevers wordt verwacht in de transitiefase tot 2028

Nieuwe pensioenwet: wat is er besloten?

Op 30 mei 2023 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel Wet toekomst pensioenen aangenomen. Deze nieuwe pensioenwet vormt de basis voor het nieuwe pensioenstelsel in Nederland. In de wet zijn onder andere het nieuwe pensioencontract, de verbeterde premieregeling, de transitieafspraken en de maximale pensioenpremie vastgelegd.

Tot 1 januari 2028 geldt een overgangsperiode. In deze periode zijn zowel het oude als het nieuwe pensioenstelsel van toepassing. Werkgevers en werknemers moeten gezamenlijk een pensioenregeling overeenkomen die past binnen het nieuwe systeem. Pensioenuitvoerders moeten deze nieuwe of gewijzigde pensioenregelingen implementeren.

Gevolgen nieuw pensioenstelsel voor werkgevers en HR

Voor HR-professionals en werkgevers brengt het nieuwe pensioenstelsel grote verantwoordelijkheden met zich mee. De belangrijkste gevolgen zijn:

• Pensioenopbouw is alleen nog mogelijk via een premieovereenkomst
• Er geldt een maximale leeftijdsonafhankelijke premie van 30% van de pensioengrondslag
• Voor bepaalde leeftijdsgroepen kan compensatie noodzakelijk zijn

Dit vraagt om zorgvuldige besluitvorming, afstemming met sociale partners en duidelijke communicatie richting medewerkers.

Doel van de nieuwe pensioenwet

Met de invoering van de nieuwe pensioenwet wil de wetgever het pensioenstelsel beter laten aansluiten bij hoe mensen werken en leven in de 21e eeuw. Pensioen moet persoonlijker, transparanter en begrijpelijker worden, zodat deelnemers zich meer betrokken voelen bij hun pensioen.

Daarbij zijn de volgende randvoorwaarden vastgesteld:

• Het ouderdomspensioen blijft levenslang
• Het fiscale kader mag niet leiden tot versobering
• Pensioenpremies en -uitkeringen moeten zo stabiel mogelijk zijn
• De overstap moet evenwichtig zijn voor alle generaties
• Nadelige effecten van de transitie moeten adequaat en kostenneutraal worden gecompenseerd
• Opgebouwde pensioenaanspraken moeten juridisch kunnen worden meegenomen
• Pensioenuitvoerders moeten ruimte houden voor rendement zonder onverantwoorde risico’s
• De overgang moet uitvoerbaar en financieel haalbaar zijn

Pensioenovereenkomsten onder het oude pensioenstelsel

Het oude pensioenstelsel kende drie typen pensioenovereenkomsten:

1. Uitkeringsovereenkomst

Bij een uitkeringsovereenkomst staat de hoogte van de pensioenuitkering vast, zoals bij de middelloonregeling, eindloonregeling en vaste-bedragenregeling.

2. Premieovereenkomst

Bij een premieovereenkomst staat de premie vast. Deze wordt uiterlijk op de pensioendatum omgezet in een pensioenuitkering.

3. Kapitaalovereenkomst

Bij een kapitaalovereenkomst wordt een vastgesteld kapitaal opgebouwd dat bij pensionering wordt omgezet in een pensioenuitkering.

Nieuwe pensioenregeling onder de nieuwe pensioenwet

De kern van het nieuwe pensioenstelsel is dat pensioenopbouw alleen nog mogelijk is via een premieregeling met een leeftijdsonafhankelijke (vlakke) premie. De middelloon- en eindloonregelingen verdwijnen. De uiteindelijke pensioenuitkomst is afhankelijk van premie-inleg, beleggingsresultaten en rentestand.

Onder de nieuwe pensioenwet bestaan drie vormen van premieregelingen:

• de solidaire premieregeling
• de flexibele (verbeterde) premieregeling
• de premie-uitkeringsovereenkomst (alleen bij verzekeraars)

De solidaire premieregeling

Bij de solidaire premieregeling bouwen deelnemers gezamenlijk pensioen op in een collectieve pensioenpot. Er is geen individuele keuze voor beleggingsprofielen. Rendementen worden verdeeld op basis van vooraf vastgestelde verdeelregels.

Het opgebouwde vermogen wordt ingezet voor een levenslange variabele pensioenuitkering. Deze kan stijgen of dalen afhankelijk van de beleggingsresultaten. Beleggings- en langlevenrisico worden collectief gedeeld. Ook is er een verplichte solidariteitsreserve om risico’s op te vangen.

Flexibele premieregeling (verbeterde premieregeling)

De flexibele premieregeling lijkt op de huidige beschikbare premieregeling. Iedere deelnemer bouwt een persoonlijk pensioenvermogen op. Solidariteitskenmerken kunnen optioneel worden toegevoegd, zoals het delen van langlevenrisico of een solidariteitsreserve.

Tot de pensioendatum wordt belegd volgens het lifecycle-principe. Op de pensioendatum kan het opgebouwde vermogen worden omgezet in een vaste of variabele levenslange pensioenuitkering.

Premie-uitkeringsovereenkomst

Deze regeling is alleen mogelijk bij verzekeraars. De pensioenpremies worden individueel belegd. Vanaf vijftien jaar vóór de AOW-leeftijd kan het kapitaal worden gebruikt om een gegarandeerde pensioenuitkering in te kopen. Afhankelijk van de gekozen uitkering liggen risico’s bij de deelnemer of bij de verzekeraar.

Tip: bekijk en vergelijk 50+ pensioenregelingen in Brightmine HR & Compliance Center

In Brightmine HR & Compliance Center vinden abonnees de cao-vergelijker met 2000+ cao’s. In een paar klikken bekijk en vergelijk je verschillende cao’s en zie je precies wat er wanneer is gewijzigd. Ook vind je hier 50+ pensioenregelingen van verschillende pensioenfondsen. Zo zie je eenvoudig welke pensioenregeling er voor welke werknemer er voor welke werknemer van kracht is. Niet meer handmatig cao’s en pensioenregelingen bijhouden, maar een altijd actueel overzicht. De cao- en pensioendata van Brightmine is exclusief afkomstig van onze partner FNV. Zo weet je zeker dat je atlijd de laatse informatie hebt. Lees hier meer over Brightmine HR & Compliance Center en bekijk de cao-vergelijker zelf.

Afschaffing doorsneesystematiek en nieuw pensioenstelsel nadelen

Met de nieuwe pensioenwet is de doorsneesystematiek afgeschaft. Deze systematiek zorgde ervoor dat iedere werknemer, ongeacht leeftijd, dezelfde pensioenopbouw had per ingelegde euro. Dit wordt vervangen door een vlakke premie.

Een belangrijk onderdeel van de nieuw pensioenstelsel nadelen is dat met name oudere werknemers hierdoor mogelijk minder pensioen opbouwen dan onder het oude systeem.

Compensatie bij overstap naar een nieuwe pensioenregeling

Voor werknemers die nadeel ondervinden van de overstap naar een nieuwe pensioenregeling met leeftijdsonafhankelijke premie, moet een adequate compensatie worden getroffen. Deze compensatie hoeft niet volledig te zijn, maar moet zorgen voor een evenwichtige overgang.

Compensatie kan binnen of buiten de pensioenregeling plaatsvinden en is gebonden aan fiscale en wettelijke voorwaarden, zoals gelijke compensatie per leeftijdscohort en een einddatum uiterlijk op 31 december 2036.

Transitiefase nieuwe pensioenwet (2023–2028)

De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel loopt van 1 juli 2023 tot 1 januari 2028. In deze periode moeten werkgevers, sociale partners en pensioenuitvoerders besluiten nemen over de nieuwe pensioenregeling en het eventueel invaren van bestaande pensioenaanspraken.

Transitieplan: verplicht voor veel werkgevers

Werkgevers zonder overgangsrecht moeten een transitieplan opstellen. Dit plan bevat onder andere:

• de keuze voor het pensioencontract
• de omgang met bestaande pensioenaanspraken
• de effecten per leeftijdsgroep
• afspraken over compensatie en financiering
• afspraken over de solidariteitsreserve (indien van toepassing)

Implementatieplan en communicatie

Pensioenuitvoerders zijn verplicht een implementatieplan en communicatieplan op te stellen. Doel hiervan is deelnemers tijdig te informeren en inzicht te geven in de gevolgen van de nieuwe pensioenregeling voor hun pensioen.

Overgangsrecht binnen de nieuwe pensioenwet

Voor bepaalde bestaande regelingen geldt overgangsrecht. Deze mogen onder voorwaarden worden voortgezet. Nieuwe medewerkers mogen vanaf 2028 uitsluitend deelnemen aan een pensioenregeling die voldoet aan de eisen van de nieuwe pensioenwet.

Minder zoeken, meer weten: altijd het juiste antwoord voor je mensen met Brightmine

HR-wetgeving en cao-data veranderen continu. Met Brightmine mis je geen enkele wijziging en ben je altijd op de hoogte. Want onze arbeidsrechtspecialisten updaten onze kennis elke dag. Zo ben je zeker van je zaak én houd je meer tijd over voor waar je echt om draait: de mensen in je organisatie.

Dit wordt je toolkit:

1.500 juridisch gecheckte templates die je zo overneemt

2.000+ actuele cao’s + pensioeninformatie: bekijken en vergelijken

40+ rekentools voor onder andere transitie en verzuim

400+ best practices en jurisprudentie-voorbeelden

Meer weten over hoe Brightmine je helpt?

Lees hier meer over Brightmine HR & Compliance Center.