HR-directeur Zuyderland Anita Eberson: ‘HR wacht een immense taak’

Toen Anita Eberson de overstap maakte van de politie naar zorginstelling Zuyderland, wist ze dat haar als HR-directeur een grote taak wachtte. Ze begon met het schetsen van een perspectief aan de hand van HR-data. Overal is het personeelstekort nijpend, maar in Zuid-Limburg nóg iets nijpender. Om te beginnen is sprake van dubbele vergrijzing: de zorgvraag neemt toe terwijl binnen vijf jaar de helft van het verpleegkundig personeel van Zuyderland vervangen moet worden. Tel daarbij op een krimpende lokale arbeidsmarkt in Limburg en dalende instroomcijfers in mbo zorg, waar het gros van het verzorgend en verplegend personeel vandaan moet komen. Sinds corona vindt er bovendien een enorme uitstroom uit de zorg plaats.

Toch zag de nieuwe HR-directeur gelijk al kansen. Zuyderland is de grootste werkgever in Limburg, met 11 duizend werknemers, verspreid over twee ziekenhuizen, VVT-instellingen en een GGZ-poot. Dat betekent dat je werknemers ook veel kunt bieden op het vlak van loopbaan- en ontwikkelkansen.

Tegelijkertijd beseft ze dat je niet alles kunt oplossen met personeel. ‘Om de zorgkloof te dichten, zullen we de zorg anders moeten organiseren.’ Ook daarbij is HR betrokken. Eberson vertelt toe hoe HR Zuyderland op veel terreinen bezig is om de zorgkloof te dichten.

Taskforce

Nadat uit analyses duidelijk werd hoe zwaar de taak was die Eberson wachtte, zette ze samen met een aantal directeuren een taskforce op. Deze was de tweede helft van 2025 actief, vertelt ze. ‘De taskforce hing als een soort buitenboordmotor naast de staande organisatie. De opdracht was versneld lijnen uitzetten naar een duurzaam personeelsbestand. Wat moet er gebeuren om de werving te vergroten? Wat hebben we te doen om het behoud te versterken? Wat om het leiderschap te versterken? Op al die sporen hebben we deeltrajecten uitgezet met een variërende looptijd.’

IZA: regionaal samenwerken over de grenzen van organisaties

Met IZA-gelden hebben zorgorganisaties in de regio Zuid-Limburg als enige in Nederland een gezamenlijk arbeidsmarktplan opgesteld. Ze legt uit: ‘Dat bestaat uit acht deelprojecten. Zo verzamelen we samen regionale HR-data om strategisch te kunnen schakelen. We zijn bezig met capaciteitsmanagement om elkaars capaciteit te kunnen benutten. We doen aan loopbaan-coaching en ontwikkeling op over de grenzen van organisaties heen. Bij tweede-spoor-integratie kijken we samen hoe we van elkaars netwerk gebruik kunnen om mensen weer aan het werk te helpen. Daarvoor betrekken we ook bedrijven buiten de zorg. Weer een ander project focust op het verhogen van betrokkenheid en autonomie. ‘De zorg leert samen’ gaat over allerlei vormen van leren: hoe kun je anders leren en opleiden ter voorkomen van langlopende diplomagerichte trajecten. Het doel van het deelproject ‘bekwaam is inzetbaar’ is de focus verleggen naar skills, zodat diploma’s niet langer de enige maatstaf zijn. Via op maat gemaakte ontwikkelpaden kunnen medewerkers hun bekwaamheid in de praktijk aantonen.’

Aanboren van nieuwe talenten

Als grootste werkgever in Limburg kunnen nieuwe medewerkers op alle velden en niveaus ons instromen. ‘Dat maakt het interessant om nieuwe groepen medewerkers te werven’, zegt Eberson.  Het biedt kansen voor herintreders en zij-instromers bijvoorbeeld. ‘Voor herintreders is een speciaal selectie- en begeleidingstraject opgestart. Wie door de selectie komt, krijgt  van ons een gegarandeerde opleidingsplek en arbeidsovereenkomst.’

Met buitenlandse werving is een paar jaar geleden begonnen. In het ziekenhuis werkt nu een aantal Filipijnse verpleegkundigen. Daar is dit jaar een groep Zuid-Europese verpleegkundigen bijgekomen.  

Ook onder de groep statushouders zitten potentiële ziekenhuismedewerkers. Binnen de ouderenzorg is daar al ervaring mee opgedaan. Eberson: ‘Nu richten we ons ook op hoogopgeleide statushouders, zoals artsen. We doen een pilot om statushouders met een zorgdiploma versneld in te zetten.’

In het verlengde daarvan wordt ook gekeken naar de groep mensen met een niet-Nederlandse achtergrond die ervaring of een diploma hebben in de zorg. ‘Deze groep bereiken we niet met onze werving. Daarom zoeken we deze groep buiten onze traditionele wervingskanalen. Zo nodig zorgen we voor extra begeleiding en taallessen.’

‘Onze organisatie is overwegend een vrij witte bubbel’, vervolgt ze. ‘Voor de teams is het werken met nieuwkomers wennen. Daar hoort dan ook begeleiding bij aan de teams, om vanuit interculturele sensitiviteit goed met elkaar te kunnen samenwerken.’

Voor de meest schaarse functies, zoals OK-assistent en SEH-verpleegkundige, werft het ziekenhuis ook buiten Limburg. Wat Eberson voor elkaar kreeg, is een regeling dat zorgmedewerkers die in Limburg willen komen wonen voorrang krijgen op een huurwoning. Verschillende Parkstad-gemeentes hebben die regeling ingevoerd, weet ze. ‘Daarmee zijn we landelijk gaan werven onder het motto “Baan met sleutel”. Dat heeft ons tot nu toe zes verpleegkundigen opgeleverd. We zijn nu in gesprek om de regeling uit te breiden naar mensen die al in Limburg wonen en op zoek zijn naar geschikte woonruimte.’

Behoud: ontwikkelkansen, loopbaanpaden en kinderopvang

‘In het kader van behoud investeren we veel in de ontwikkelmogelijkheden. Zuyderland heeft veel te bieden op dat gebied, zoals loopbaanpaden voor verpleegkundigen, maar dat mogen we nog wat meer laten zien. We willen verder investeren in de doorontwikkeling die je in dit concern kunt maken. Dus duidelijke loopbaanpaden ontwikkelen en goede communicatie daarover. Die loopbaanpaden zijn veelal gericht op specialisme. We willen loopbaanontwikkeling ook in de breedte aanbieden. Iemand wil bijvoorbeeld een project op een andere afdeling doen of een keer iets heel anders.’

Zo is de HR-directeur in gesprek met de ambulancezorg. ‘We zijn bezig met een arrangement voor mensen die zowel op de ambulance als op de SEH willen werken. Wat ons betreft gaan we ook samen opleiden. Als HR-directeuren en lijndirecteuren hebben we gezegd: we moeten niet bij elkaar de mensen wegplukken, maar samen onze gezamenlijke vijver vullen.’

In een poll gaven veel Zuyderland-medewerkers aan dat ze graag kinderopvang zouden willen dichtbij het werk en op uren die aansluiten bij hun rooster. ‘We zijn gaan onderzoeken of we zelf kinderopvang kunnen aanbieden. Daar ligt nu de business case van voor. We hebben aanbieders bereiden gevonden om kinderopvang nabij Zuyderland-locaties aan te bieden buiten de reguliere tijden. Dus vanaf half zeven ’s ochtends al tot zeven uur ’s avonds.’

Technologie: de opkomst van de e-nurse

Maar extra personeel is niet genoeg om de zorgkloof te dichten. De zorg moet anders georganiseerd worden, onder meer met technologie. Zuyderland is pionier op dat vlak, vertelt Eberson. ‘Een goed voorbeeld is hoe met behulp van AI en slimme technieken het monitoren van patiënten is opgezet. Inmiddels worden al 17 duizend patiënten op die manier gemonitord. Daardoor is een nieuwe functie ontstaan: de e-nurse. Het mes snijdt aan twee kanten. Want de functie is bij uitstek geschikt voor oudere zorgprofessionals voor wie het werk aan het bed fysiek te zwaar is en die anders afgekeurd zouden zijn. Zij zijn enthousiast: ‘Het is zo fijn om weer intensief met patiënten bezig te zijn op een manier die ik zelf fysiek ook heel goed aan kan.’

Investeren in leiderschap

Wat vooral niet mag worden vergeten: de leidinggevenden. Eberson: ‘Het werk moet echt anders en daarin moeten de leidinggevenden worden meegenomen. Ook voor het behoud van personeel is het leiderschap van een organisatie essentieel. Daarom hebben we een leiderschapsprogramma opgezet om de competenties die passen bij de transformatie te versterken. Dat gaat over anders denken, over ruimte geven en over loslaten van je oude patronen. Maar ook: hoe blijf je overeind? Want in menig team staat het water tot aan de lippen en hoe blijf je daar als leidinggevende stevig in staan? We hebben voor alle niveaus in huis een programma gemaakt.’

Ook slimmer en zekerder werken met Brightmine HR & Compliance Center?

Wat al deze onderdelen gemeen hebben? Ze helpen HR-professionals om efficiënter te werken én betere, onderbouwde keuzes te maken.

Met Brightmine heb je alle kennis, tools en documentatie binnen handbereik om je werk niet alleen sneller, maar ook zekerder te doen.

Bekijk onze pakketten