Door mr. Susan Schaeffer

De publicatie van het wetsvoorstel Zelfstandigenwet heeft direct geleid tot vragen uit de praktijk. Het wetsvoorstel is begin oktober ter internetconsultatie gegaan. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2028. Om in werking te treden moet het wetsvoorstel nog goedgekeurd worden door de Tweede en Eerste Kamer. Na de internetconsultatie kan het wetsvoorstel nog aangepast worden.

1. Wat regelt het wetsvoorstel Zelfstandigenwet?

Het wetsvoorstel Zelfstandigenwet maakt duidelijk wanneer er in ieder geval geen sprake is van een arbeidsovereenkomst.

De Zelfstandigenwet introduceert daarvoor, kort gezegd, twee toetsen:

• De zelfstandigentoets: deze ziet op de persoon van de werkende. Daarmee wordt het ondernemerschap van de werkende in brede zin getoetst.
• De werkrelatietoets: deze ziet op de specifieke arbeidsrelatie. Daarmee wordt getoetst of in die arbeidsrelatie sprake is van gezag.

Als aan beide toetsen is voldaan, kan er als zelfstandige worden gewerkt.

2. Als iemand niet voldoet aan beide toetsen in het wetsvoorstel Zelfstandigenwet, kan er dan nooit als zelfstandige worden gewerkt?

Als niet wordt voldaan aan de zelfstandigentoets of de werkrelatietoets, is werken als zelfstandige niet per se uitgesloten.

In dat geval moet aan de hand van de huidige holistische toets van artikel 7:610, lid 1, van het Burgerlijk Wetboek (arbeid, loon en werken in dienst van) worden beoordeeld of sprake is van een arbeidsovereenkomst.

De Zelfstandigenwet geeft in zo’n geval dus geen duidelijkheid over de vraag of als zelfstandige kan worden gewerkt.

3. Wij werken met vaste roosters. Kunnen we nooit meer een zzp’er inhuren als de nieuwe Zelfstandigenwet ingaat?

Eén van de criteria binnen de werkrelatietoets is de vrijheid die de werkende heeft om zelf zijn werktijden en werkplek te kiezen.

Bepaalde opdrachten kunnen echter alleen op specifieke momenten worden uitgevoerd. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als het werk locatiegebonden is en er sprake is van specifieke openingstijden, of wanneer een optreden moet worden verzorgd tijdens een evenement.

Ook in die situaties kan aan dit criterium worden voldaan. De beperking van de keuzevrijheid van de werkende moet dan voortvloeien uit de aard van de opdracht. Met andere woorden: het werk moet vanwege de aard van de opdracht alleen op bepaalde tijdstippen kunnen worden uitgevoerd.

4. Geldt het wetsvoorstel Zelfstandigenwet ook voor buitenlandse zelfstandigen?

Ja, de nieuwe regels gaan ook gelden voor buitenlandse zelfstandigen.

In de toelichting op het wetsvoorstel staat dat hiermee bij de uitwerking van het wetsvoorstel rekening wordt gehouden. Dit wordt verder uitgewerkt in lagere regelgeving.

5. Hoe werkt het criterium van meerdere opdrachtgevers bij zzp’ers die via intermediairs werken?

In de zelfstandigentoets is opgenomen dat een werkende minimaal drie opdrachtgevers moet hebben in ‘de periode tot en met vorig kalenderjaar’.

De vraag is hoe dit werkt wanneer een werkende zijn opdrachten krijgt via een derde partij (intermediair). Het wetsvoorstel onderscheidt twee verschijningsvormen:

• De zelfstandige voert een opdracht uit voor de derde partij (intermediair) bij meerdere klanten van die derde partij.
• De zelfstandige voert een opdracht uit bij een eigen opdrachtgever, waarbij vraag en aanbod door de derde partij (intermediair) bij elkaar zijn gebracht.

Naar het oordeel van de regering is bij de eerste vorm sprake van één opdrachtgever, ongeacht het aantal opdrachten dat de zelfstandige verricht voor klanten van de derde partij (intermediair).

Bij de tweede vorm is wel sprake van meerdere opdrachtgevers, omdat de intermediair enkel vraag en aanbod bij elkaar brengt.

Altijd een HR-expert binnen handbereik

Onze AI-assistent geeft binnen enkele seconden antwoord op je HR- en compliance vragen, gebaseerd op actuele, gevalideerde bronnen die zijn geschreven door arbeidsrechtelijke juristen en HR-experts. Alles verloopt AVG-proof binnen de beveiligde Brightmine-omgeving, met heldere bronvermelding zodat je elk antwoord zelf kunt controleren. Benieuwd hoe dat werkt? Probeer het zelf en ervaar hoe snel en betrouwbaar HR-advies kan zijn.