6 HR-vragen én antwoorden over feestdagen

In een periode van veel feestdagen krijg je als HR-professional altijd extra vragen van mederwerkers. Denk aan ”moet ik écht vrij zijn met Koningsdag?” en ”wat als Koningsdag op mijn vrije dag valt?”. In dit artikel beantwoorden we 6 veel voorkomende HR-vragen. Zo ben je mooi voorbereid als er straks een rij aan je bureau staat of je mailbox ontploft.

1. Moet je je personeel vrijgeven tijdens feestdagen?

In de wet staat niet dat werkgevers hun werknemers vrij moeten geven op bepaalde feestdagen. Dit kan wel geregeld zijn in de toepasselijke cao of in de arbeidsovereenkomst. Daar is vaak ook opgenomen of een toeslag moet worden betaald.

2. Wat is er geregeld als het gaat om rustdagen in verband met religie?

Hangt de werknemer een religie aan met een wekelijkse rustdag, dan moet de werkgever ervoor zorgen dat de werknemer op die dag geen arbeid hoeft te verrichten (tenzij de aard van het werk hierom vraagt én de werkgever en werknemer dit afspreken) (art. 5:1 Arbeidstijdenwet). De werknemer moet dat dan schriftelijk aanvragen bij de werkgever.

3. Moet je feestdagen voor parttimers compenseren?

In principe hoef je feestdagen die niet op een werkdag van een werknemer vallen, niet uit te betalen.  Maar als een werknemer – in vergelijking tot zijn collega’s – verhoudingsgewijs minder kan profiteren van vrije feestdagen, dan moet de werkgever dat wel compenseren. Werknemers moeten in gelijke gevallen gelijk worden behandeld. Het College voor de Rechten van de Mens raadt aan om dit soort verschillen in een jaarurensysteem te verdisconteren.

4. Mogen werknemers feestdagen ruilen in verband met hun religie?

Dit is veelal geregeld in een cao of personeelshandboek. Werknemers hebben geen wettelijk recht op een vrije dag op bepaalde feestdagen of om die te ruilen. Soms worden in de praktijk de roosters zo gemaakt dat rekening wordt gehouden met de voorkeuren van de werknemer. 

5. Moet je verplichte vrije vakantiedagen compenseren, als deze vallen binnen zwangerschapsverlof?

Er is een uitspraak gedaan door de Hoge Raad met betrekking tot het voortgezet onderwijs. In die uitspraak oordeelde de Hoge Raad dat er sprake is van discriminatie als vrouwen vakantiedagen moeten opnemen voor verplichte vrije dagen tijdens zwangerschapsverlof. In dit geval ging het bijvoorbeeld om de zomervakantie (waarbij in de cao stond dat de werknemers dan verplicht vrij zijn). De Hoge Raad oordeelde dat de werkneemsters de verloren vakantiedagen op een later moment moeten kunnen inhalen. Dit kan naar analogie van toepassing zijn voor andere werknemers.

6. Hebben werknemers recht op compensatie van feestdagen tijdens zwangerschapsverlof?

Als het zwangerschaps- of bevallingsverlof samenvalt met een feestdag, zoals Tweede Paasdag of Tweede Pinksterdag, dan hoef je dat als werkgever niet te compenseren. In sommige cao’s is dit wel zo geregeld.

AI Assist: direct het juiste antwoord op ál je HR-vragen

Nooit meer onnodig lang zoeken naar het juiste antwoord op HR-vragen? Niet meer twijfelen aan antwoorden die Google of ChatGPT je geeft? Dan hebben we iets voor je:

Met AI Assist binnen Brightmine heb je altijd een slimme HR-assistent bij de hand. Je stelt eenvoudig je vraag en krijgt binnen enkele seconden een concreet en betrouwbaar antwoord.

De kracht van AI Assist zit in de combinatie van snelheid en betrouwbaarheid:

• antwoorden zijn gebaseerd op meer dan 20.000 actuele, juridisch gecontroleerde bronnen
• content is opgesteld door arbeidsrechtjuristen en HR-experts
• je ziet altijd waar informatie vandaan komt en kunt doorklikken naar de bron

Daarnaast werk je in een veilige omgeving: je data blijft binnen Brightmine en wordt niet gebruikt voor externe AI-modellen .

Niet meer eindeloos zoeken, maar direct duidelijkheid zodat jij je kunt focussen op de juiste HR-beslissingen.

Ook slimmer en zekerder werken met Brightmine HR & Compliance Center?

Wat al deze onderdelen gemeen hebben? Ze helpen HR-professionals om efficiënter te werken én betere, onderbouwde keuzes te maken.

Met Brightmine heb je alle kennis, tools en documentatie binnen handbereik om je werk niet alleen sneller, maar ook zekerder te doen.

Bekijk onze pakketten