Wat zijn de rechten en plichten bij calamiteiten- en kort verzuimverlof?

Wanneer heeft een werknemer recht op calamiteitenverlof? Wanneer is calamiteitenverlof betaald verlof en wanneer juist niet? In dit artikel vind je de belangrijkste dingen die HR moet weten over het calamiteiten- en kort verzuimverlof.

Je krijgt onder andere antwoord op:

• Wat is calamiteitenverlof en wanneer geldt het?
• Heeft de werknemer recht op loon bij calamiteitenverlof?
• Hoe lang krijgt iemand calamiteitenverlof?
• Hoe moet het calamiteitenverlof opgenomen worden?
• Hoe zit het met de samenloop van calamiteitenverlof, kort verzuimverlof en kortdurend zorgverlof?  
• Kun je als werkgever calamiteitenverlof weigeren?

Wat is calamiteitenverlof en wanneer geldt het?

In het leven van iedere werknemer vinden onverwachte gebeurtenissen plaats: een waterleiding springt, een kind valt ongelukkig en moet langs de huisarts of de partner staat op het punt te bevallen. Ook is het soms nodig om, kortdurend of langdurend, voor een naaste te zorgen. In de wet zijn hiervoor verschillende vormen van bijzonder verlof opgenomen: calamiteiten- en kort verzuimverlof, kortdurend zorgverlof en langdurend zorgverlof.

Calamiteitenverlof is een vorm van verlof die werknemers kunnen opnemen in geval van onverwachte en dringende situaties, zoals een plotseling ziekenhuisbezoek voor een kind. Dit verlof is bedoeld voor kortdurende afwezigheid, meestal voor een paar uur tot enkele dagen, en is geregeld in de Wet arbeid en zorg (WAZO).

Heeft een werknemer recht op loon bij calamiteitenverlof?

De werknemer heeft op grond van de wet tijdens het calamiteitenverlof recht op behoud van loon. Bij cao of in een regeling met de ondernemingsraad of de personeelsvertegenwoordiging mag voor wat betreft de betaling van loon tijdens calamiteiten- of kort verzuimverlof worden afgeweken. Spreek bijvoorbeeld af dat werknemers geen 100%, maar 70% van het loon ontvangen tijdens calamiteiten- en kort verzuimverlof.

Hoe lang krijgt iemand calamiteitenverlof?

Het calamiteiten- en kort verzuimverlof duurt zo lang als nodig is om een zeer dringende, onverwachte of bijzondere persoonlijke situaties op te lossen of te regelen. Meestal is een paar uur voldoende, uitlopend tot enkele dagen. Het is afhankelijk van de situatie. In de wet is geen minimum- of maximumduur voor calamiteiten- en kort verzuimverlof vastgesteld.

In welke gevallen is er recht op betaald calamiteitenverlof?

Bekijk per geval of recht is op betaald calamiteitenverlof. Er is in ieder geval recht op verlof in de volgende situaties:

• bij zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden, bijvoorbeeld de bevalling van de partner of een kind dat plotseling ziek wordt;
• bij het nakomen van een (onbetaalde) wettelijke verplichting waarvan de vervulling niet in de vrije tijd van de werknemer kon plaatsvinden, bijvoorbeeld aangifte van een geboorte of van overlijden;
• bij de uitoefening van het actief kiesrecht; maar alleen als niet buiten werktijd gestemd kan worden;
• bij ‘onvoorziene omstandigheden’, denk aan een gesprongen waterleiding of een gaslek in huis;
• voor de noodzakelijke begeleiding van naasten bij medische zorg (ziekenhuisbezoek).

Hoe moet het calamiteitenverlof opgenomen worden?

De werknemer meldt (zo mogelijk) vooraf aan de werkgever dat en waarom hij dit verlof wil opnemen. De werkgever mag een redelijk verzoek om calamiteiten- en kort verzuimverlof op te nemen niet weigeren. Als het vanwege de noodsituatie niet mogelijk was om het calamiteiten- en kort verzuimverlof vooraf te melden, dan moet de werknemer dit zo spoedig mogelijk daarna doen.

Hoe zit het met de samenloop van calamiteitenverlof, kort verzuimverlof en kortdurend zorgverlof?  

Bij samenloop van calamiteiten- en kort verzuimverlof en kortdurend zorgverlof eindigt het calamiteitenverlof na één dag en wordt voor de aansluitende dagen kortdurend zorgverlof opgenomen. Bijvoorbeeld als een werknemer plotseling met zijn kind naar het ziekenhuis moet omdat het kind zijn hoofd hard heeft gestoten, dan valt dit in principe onder het calamiteitenverlof. Als het noodzakelijk is dat het kind de volgende dag(en) door de werknemer wordt verzorgd, dan kan die tijd als kortdurend zorgverlof worden aangemerkt.

Kun je als werkgever calamiteitenverlof en kort verzuimverlof weigeren?

Calamiteiten- en kort verzuimverlof dat de werknemer terecht aanvraagt, kan de werkgever niet weigeren. De werkgever mag wel van de werknemer verlangen dat hij bewijsmiddelen presenteert van de calamiteit of situatie waarvoor hij het verlof nodig had.

Ook slimmer en zekerder werken met Brightmine HR & Compliance Center?

HR-wetgeving en cao-data veranderen continu. Met het HR & Compliance Center van Brightmine mis je geen enkele wijziging en ben je altijd op de hoogte. Geen eindeloos zoeken meer, maar álle HR-kennis op één centrale veilige plek.

Alle HR-kennis in Brightmine is juridisch gecheckt en up-to-date

Alle informatie in Brightmine HR & Compliance Center wordt gemaakt en gecontroleerd door de beste arbeidsrechtexperts en experts op het gebied van employee experience. Zo weet je zeker dat de informatie die je krijgt klopt en up-to-date is. En met AI Assist, onze virtuele HR-assistent, vind je binnen no-time antwoord op al je vragen.

Bekijk onze pakketten

Al 75000 HR-professionals maken gebruik van de HR-kennis en tools van Brightmine.