12 veelgestelde HR-vragen (én antwoorden) over het Wetsvoorstel loontransparantie

Wat betekent het wetsvoorstel Wet implementatie Richtlijn loontransparantie mannen en vrouwen (wetsvoorstel Loontransparantie) voor de beloning van werknemers? We zetten de antwoorden op 12 veelgestelde HR-vragen voor je op een rij.

1. Wat houden de beloningsverplichtingen van het wetsvoorstel Loontransparantie in?

Werkgevers moeten beloningsstructuren hanteren die gelijke beloning voor gelijke of gelijkwaardige arbeid waarborgen. Een systeem voor functiewaardering en -indeling moet inzichtelijk maken hoe werk wordt gewaardeerd. Daarvoor moet het systeem gebaseerd zijn op objectieve en genderneutrale criteria. Dat systeem stelt de werkgever in staat om werk van gelijke waarde te bepalen en categorieën van werknemers die gelijke of gelijkwaardige arbeid verrichten.

Alle werkgevers vanaf 100 werknemers worden verplicht de beloningsverschillen in kaart te brengen, hierover te rapporteren en bepaalde beloningsverschillen te verhelpen.

2. Wat houdt de beloningsrapportage in het wetsvoorstel Loontransparantie in?

De werkgever moet de volgende informatie vaststellen:

• de loonkloof;
• de loonkloof in aanvullende of variabele componenten;
• de mediane loonkloof;
• de mediane loonkloof in aanvullende of variabele componenten;
• het aandeel vrouwelijke en mannelijke werknemers dat aanvullende of variabele componenten ontvangt;
• het aandeel vrouwelijke en mannelijke werknemers in elke kwartielloonschaal; en
• de loonkloof tussen werknemers, uitgesplitst naar categorieën van werknemers en naar basislonen en aanvullende of variabele componenten.

Het bestuur moet bevestigen dat de informatie klopt.

3. Hoe vaak moeten werkgevers rapporteren op basis van het wetsvoorstel Loontransparantie?

Werkgevers vanaf 250 werknemers of meer moeten vanaf 2027 jaarlijks rapporteren over de loonkloof tussen mannen en vrouwen. Werkgevers met 150 tot 249 werknemers moeten vanaf 2027 om de drie jaar hierover rapporteren, en werkgevers met 100 tot 149 werknemers hebben vanaf 2031 om de drie jaar een rapportageverplichting.

4. Met wie moet de werkgever de beloningsrapportage delen?

De werkgever moet de rapportage delen met de toezichthoudende instantie (in het wetsvoorstel is dat de Arbeidsinspectie). De rapportage wordt daarna openbaar gemaakt.
Een deel van de rapportage moet de werkgever ook intern binnen zijn organisatie rapporteren en communiceren. Het gaat om de loonkloof tussen werknemers, uitgesplitst naar categorieën van werknemers en naar basislonen en aanvullende of variabele componenten.

5. Wat gebeurt er als uit de beloningsrapportage blijkt dat je ongelijk beloont?

Als uit de beloningsrapportage blijkt dat het gemiddelde beloningsverschil voor werk van gelijke waarde groter is dan 5 procent en dit verschil niet op basis van objectieve en genderneutrale criteria is te verklaren, dan moet de werkgever deze verschillen binnen een termijn van zes maanden verhelpen. Lukt dat niet, dan moet de werkgever met de werknemers­vertegen­woordigers een beloningsevaluatie opstellen om de beloningsverschillen aan te pakken.

6. Wat moet de beloningsevaluatie uit het wetsvoorstel Loontransparantie inhouden?

De loonevaluatie omvat:

• een analyse van het aandeel vrouwelijke en mannelijke werknemers in elke categorie van werknemers;
• informatie over de gemiddelde loonniveaus van vrouwelijke en mannelijke werknemers en de aanvullende of variabele componenten voor elke categorie van werknemers;
• de loonkloof in elke categorie van werknemers;
• redenen voor de loonkloven, op basis van eventuele objectieve en genderneutrale criteria;
• het aandeel vrouwelijke en mannelijke werknemers dat na terugkeer van zwangerschaps- of bevallingsverlof, geboorteverlof, ouderschapsverlof of zorgverlof een loonsverhoging heeft gekregen, indien er een loonsverhoging is geweest in de relevante categorie van werknemers tijdens de periode waarin het verlof is opgenomen;
• de maatregelen om ongerechtvaardigde loonverschillen aan te pakken; en
• een evaluatie van de doeltreffendheid van maatregelen die zijn genomen naar aanleiding van eerdere loonevaluaties.

Tip van de redactie: In Brightmine HR & Compliance Center vind je alles wat je moet weten over het Wetsvoorstel loontransparantie. Van alle juridische kennis (hapklaar geschreven voor HR) tot voorbeelddocumenten en praktijkvragen. Zo hoef je het wiel niet zelf uit te vinden en bespaar je een hoop tijd en uitzoekwerk in de voorbereiding naar deze nieuwe wetgeving. Bekijk meer over Brightmine HR & Compliance Center 

7. Met wie moet de werkgever de loonevaluatie delen?

De werkgever moet de loonevaluatie verstrekken aan de werknemers en aan de toezichthoudende instantie (de Arbeidsinspectie).

8. Hoeveel tijd heeft de werkgever om loonverschillen te verhelpen die uit de loonevaluatie blijken?

De werkgever moet de ongerechtvaardigde loonverschillen binnen een ‘redelijke termijn’ verhelpen. Wat redelijk is, verschilt per organisatie.

9. Wat valt er onder het loon voor de Wet loontransparantie?

Er wordt een breed loonbegrip gehanteerd. Niet alleen het vaste salaris, maar ook de variabele bestanddelen horen erbij.

10. Tellen werknemers die in buitenlandse vestigingen werken ook mee in de vergelijking van lonen?

De werkgever moet dezelfde of gelijkwaardige arbeid gelijk gaan belonen. De vergelijking hoeft alleen te worden gemaakt binnen de eigen entiteit, dat willen zeggen alleen met de andere werknemers van dezelfde werkgever.

11. Hoe bepaal je het gemiddelde loon als je werkt met schalen waar verschillende functies onder vallen?

Tel je alleen de lonen van dezelfde functies mee, of ook van de andere functies? Eerst moet de werkgever groepen van gelijke of gelijkwaardige arbeid bepalen. Op basis van dat systeem moet gelijk beloond worden. Een groep kan bestaan uit verschillende functies. Binnen één functie kunnen echter ook verschillende groepen bestaan, omdat bijvoorbeeld wordt gewerkt met junior, medior en senior functies. Het loon van één groep moet inzichtelijk worden gemaakt op verzoek.

12. Mag je nog een hoger salaris bieden om een specifiek talent aan te trekken of te behouden?

Dat is mogelijk, als je kunt uitleggen op basis van objectieve en genderneutrale criteria dat een verschil gerechtvaardigd is ten opzichte van collega’s.

Alles om je voor te bereiden op de EU-richtlijn loontransparantie vind je in Brightmine HR & Compliance Center

In Brightmine HR & Compliance Center vind je alle uitgebreide juridische informatie over bijvoorbeeld de Richtlijn loontransparantie. Van handige checklists tot stappenplannen en vragen uit de praktijk. Zo hoef je het wiel niet zelf uit te vinden en bespaar je een hoop tijd. Ook vind je in Brightmine onder andere:  

• een dynamische en actuele wetgevingskalender 
• meer dan 400 direct toepasbare templates 
• de grootste cao-databank van Nederland (data van onze partner FNV) 
• praktijkvoorbeelden en jurisprudentie 
• AI Assist voor HR-vragen, gebaseerd op juridisch gevalideerde content 

Alles wordt dagelijks bijgewerkt door arbeidsrechtspecialisten, zodat je altijd beschikt over betrouwbare informatie. Met Brightmine blijf je compliant zoner stress. Met betrouwbare content, slimme tools en juridisch onderbouwde inzichten.  

Bekijk onze pakketten