Steunpakket Midden-Oostencrisis: wat betekent dit voor HR?

De onrust in het Midden-Oosten leidt tot hogere kosten en nieuwe maatregelen van het kabinet. Wat betekent dat voor jouw organisatie? Dit zijn de belangrijkste gevolgen voor HR, van mobiliteit tot personeelsbeleid.

De recente ontwikkelingen in het Midden-Oosten zorgen voor grote onzekerheid op de energiemarkt. Stijgende olie- en gasprijzen werken door in de hele economie en raken ook Nederlandse bedrijven. De overheid heeft daarom een pakket aan maatregelen aangekondigd om zowel bedrijven als werknemers te ondersteunen.

Voor werkgevers zijn een aantal maatregelen en aandachtspunten direct relevant.

Hogere kosten en onzekerheid
Voor veel bedrijven vormen energieprijzen een steeds grotere kostenpost. Vooral in energie-intensieve sectoren en transport kunnen de kosten flink oplopen. In zwaardere scenario’s kunnen daarnaast ook leveringsproblemen ontstaan, wat productieprocessen verstoort. De overheid erkent dat niet alle kostenstijgingen gecompenseerd kunnen worden. Bedrijven moeten zich dus deels aanpassen, bijvoorbeeld door efficiënter energiegebruik of het doorberekenen van kosten voor zover de markt dat toelaat.

Hogere onbelaste reiskostenvergoeding
De maximale onbelaste reiskostenvergoeding gaat met terugwerkende kracht voor heel 2026 omhoog van € 0,23 naar € 0,25 per kilometer. Als werkgever mag je werknemers belastingvrij meer vergoeden voor woon-werkverkeer. Dat is omgerekend ruim 30 cent voordeel per liter brandstof (bij gemiddeld verbruik).

Tijdelijke verlaging motorrijtuigenbelasting
Voor werkgevers met een wagenpark zijn er twee tijdelijke verlagingen:

1. De motorrijtuigenbelasting wordt per 1 juli 2026 tot en met 31 december 2026 voor een half jaar met 50% verlaagd.
2. Vrachtauto’s: het tarief gaat per 1 juli 2026 tot en met 31 december 2026 voor een half jaar naar nul (nihiltarief). 

Hiermee wil het kabinet de transportsector en ondernemers met bestelwagens direct ontlasten. Tegelijk gaat het kabinet in gesprek met de sector over de vrachtwagenheffing die per 1 juli start, en de elektrificatie van het wagenpark.

Betere toegang tot financiering en garanties
Om te voorkomen dat levensvatbare bedrijven door een tijdelijke schok omvallen, breidt het kabinet twee bestaande regelingen uit:

Garantie Ondernemingsfinanciering (GO): verlengd met 5 jaar en een garantieplafond van 300 miljoen euro per jaar. Van kracht per 1 juli 2026.
Borgstelling MKB-krediet (BMKB): het borgstellingsdeel gaat tijdelijk van 50% naar 75%, van 1 juli 2026 tot 1 juli 2027.

Met deze garanties kunnen bedrijven makkelijker financiering of liquiditeit aantrekken bij hun bank. Vooral voor het midden- en kleinbedrijf is dit relevant als de energiekosten de kasstroom onder druk zetten.

Hogere Energie-investeringsaftrek (EIA)
Per 1 januari 2027 stijgt het aftrekpercentage van de EIA van 40% naar 45,5%. Daarmee worden investeringen in energiebesparende bedrijfsmiddelen of duurzame energie nóg aantrekkelijker. Tegelijk maakt het kabinet geld vrij uit het Klimaatfonds om het mkb al in 2026 te ondersteunen bij energiebesparende maatregelen.

Maatregelen voor specifieke sectoren

Naast de brede maatregelen zijn er ook gerichte stappen voor specifieke sectoren:

• Visserij: er komt een energie-efficiëntieregeling in het derde kwartaal van 2026. Hiervoor is 25 miljoen euro beschikbaar. 
• Landbouw en tuinbouw: er is ook 25 miljoen euro beschikbaar voor maatregelen om de afhankelijkheid van energie en kunstmest te verminderen.
• Luchtvaart: slots van luchtvaartmaatschappijen die door geannuleerde vluchten verloren dreigen te gaan, worden beschermd. 
• OV-sector: het kabinet gaat in gesprek over versterking van het openbaar vervoer als alternatief voor het wegverkeer. 

Wat betekent dit concreet voor HR?

Voor HR-afdelingen ligt de nadruk op zowel directe ondersteuning als voorbereiding op langere termijn. Op korte termijn betekent dit vooral het aanpassen van arbeidsvoorwaarden rond mobiliteit. De hogere reiskostenvergoeding zal in veel organisaties doorvertaald moeten worden, wat vraagt om afstemming en duidelijke communicatie richting werknemers.

In de praktijk betekent dit voor HR het volgende:

• HR moet rekening houden met hogere loonkosten door de verhoging van de reiskostenvergoeding, maar kan dit tegelijkertijd inzetten als concrete verbetering van de arbeidsvoorwaarden en koopkrachtondersteuning voor werknemers. Je bent uiteraard niet verplicht hogere reiskosten te bieden, maar het kabinet roept werkgevers uitdrukkelijk op om deze ruimte te benutten zodat de verhoging ook daadwerkelijk bij werknemers terechtkomt.
• HR heeft de ruimte om het mobiliteitsbeleid te herzien, bijvoorbeeld door thuiswerken, openbaar vervoer en fietsregelingen te stimuleren. Dit kan kosten beperken en draagt bij aan duurzaamheid.
• Werknemers profiteren van deze maatregelen via lagere reiskosten en meer flexibiliteit, wat positief kan uitwerken op tevredenheid en behoud van personeel.
• Tegelijk vraagt de stijgende financiële druk op werknemers om aandacht. HR kan hier ondersteunen door signalen op te vangen, werknemers te informeren over regelingen zoals het nog op te zetten ‘noodfonds energie’ uit het steunpakket, en waar nodig maatwerk te bieden.

Voor de organisatie zelf liggen er ook voordelen zoals minder reisbewegingen, een duurzamer profiel en mogelijk lagere indirecte kosten, zoals verzuim of verloop.
Daartegenover staan extra kosten en risico’s, bijvoorbeeld door hogere energieprijzen en personeelslasten. HR moet daarom samen met het management vooruitkijken en scenario’s uitwerken voor mogelijke economische tegenwind.

Blijf altijd op de hoogte van (wets)wijzigingen voor HR met Brightmine HR & Compliance Center

Van realtime updates over wetgeving tot juridisch geverifieerde voorbeelddocumenten en nog veel meer: met Brightmine heb je alle kennis, tools en documentatie binnen handbereik om je werk niet alleen sneller, maar ook zekerder te doen. Meer weten?

Bekijk onze pakketten