Home > Wet- en regelgeving > Wtta: de toelatingsplicht in vijftien vragen

Wtta: de toelatingsplicht in vijftien vragen

De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) introduceert een toelatingsstelsel voor ondernemingen die arbeidskrachten ter beschikking stellen. Wanneer geldt de toelatingsplicht, aan welke eisen moet je voldoen en welke overgangsregels gelden? De belangrijkste onderdelen van de Wtta uitgelegd in vijftien vragen.

|

Leestijd: ca.

10–16 minuten

Delen:

Leestijd: ca.

10–16 minuten

Delen:

We doen ons best onze artikelen regelmatig bij te werken. Altijd toegang tot de laatste updates? Bekijk onze pakketten

Door Brightmine

De volledige whitepaper download je hier.

In de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) wordt een toelatingsstelsel geïntroduceerd voor de uitzendbranche. Iedere onderneming die werknemers ter beschikking wil stellen aan opdrachtgevers, moet tot de markt zijn toegelaten. Zonder toelating mag je geen personeel uitzenden.

De wet treedt in hoofdzaak per 1 januari 2027 in werking en per 1 januari 2028 gelden de verboden en start de handhaving.

In vijftien vragen behandelen we de belangrijkste onderdelen uit de wet.

1. Hoe weet ik of voor mijn onderneming de toelatingsplicht geldt?

Alle ondernemers die ‘arbeidskrachten ter beschikking stellen’, zoals bedoeld in de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (de Waadi), moeten in beginsel voldoen aan de toelatingsplicht. Het gaat dus niet alleen om uitzendondernemingen, maar ook om andere driepartijenrelaties waarbij arbeidskrachten ter beschikking worden gesteld.

De toelatingsplicht geldt ook voor doorlenende partijen. Zij zijn zowel inleners als uitleners. Hierdoor moet worden voldaan aan de eisen die gelden voor zowel uitleners (waaronder de toelatingsplicht) als inleners (waaronder het inlenen van partijen die zijn toegelaten).

De definitie van het ‘ter beschikking stellen van arbeidskrachten’ (artikel 1 lid 1 onder c Waadi) bestaat uit de volgende onderdelen:

  1. Een arbeidskracht wordt door een uitlener aan een andere partij (de inlener) ter beschikking gesteld.
  2. De uitlener ontvangt hiervoor een vergoeding van de inlener.
  3. De arbeid wordt verricht onder toezicht en leiding van de inlener.
  4. Er komt geen arbeidsovereenkomst tot stand tussen de arbeidskracht en de inlener.

Zijn deze criteria van toepassing op je onderneming, dan geldt voor je onderneming de toelatingsplicht. Dit is alleen anders als voldaan wordt aan een van de wettelijke uitzonderingen.

2. Welke uitzonderingen gelden er voor de toelatingsplicht?

Artikel 1 lid 3 Waadi zondert drie situaties uit van het begrip ter beschikking stellen van arbeidskrachten. In die situaties val je dus per definitie niet onder de toelatingsplicht. Het gaat kort gezegd om de volgende situaties:

  1. Terbeschikkingstelling in verband met een geleverde zaak of tot stand gebracht werk.
  2. Collegiale uitleen.
  3. Intraconcern terbeschikkingstelling.

Daarnaast bevat artikel 1b Waadi specifieke uitzonderingen op het toelatingsstelsel. Van het toelatingsstelsel zijn uitgezonderd:

  1. SW- en Participatiewetbedrijven.
  2. Bepaalde stichtingen voor BBL-opleidingen.
  3. Beveiligings- en recherchebureaus met een vergunning.
  4. Bij AMvB kunnen bepaalde sectoren of segmenten van de arbeidsmarkt van het toelatingsstelsel worden uitgezonderd.

Ook kunnen ondernemingen voor een ontheffing in aanmerking komen. Ontheffing is alleen mogelijk als aan alle volgende voorwaarden wordt voldaan:

  1. Het gaat om een rechtspersoon of onderneming die over een periode van ten minste twaalf maanden loon heeft uitbetaald; én
  2. de omzet van het ter beschikking stellen van arbeidskrachten per twaalf maanden bedraagt minder dan 10% van de totale omzet in die periode én de omzet is ten hoogste € 5.000.000; én
  3. er is geen sprake van een uitzend- of payrollonderneming.

Let op: een ontheffing wordt niet automatisch verleend. De onderneming moet deze actief aanvragen. Het is verstandig om de ontheffing actief aan te vragen tussen 1 mei en 30 juni 2027.

3. Er is geen toezicht en leiding bij de inlener, hoe zit het dan met de toelatingsplicht?

Als toezicht en leiding niet bij de inlener liggen, maar bij de uitlener, dan wordt niet voldaan aan alle elementen van het ‘ter beschikking stellen van arbeidskrachten’. In dat geval geldt de toelatingsplicht niet.

Er is uiteraard (veel) discussie mogelijk over de vraag waar leiding en toezicht liggen. Dit criterium is de laatste jaren vaker onderdeel geweest van discussie, zowel in de rechtspraak als in de politiek. Niet alleen de overeenkomst, maar vooral de feitelijke uitvoering is bepalend bij deze toets.

Op dit moment zijn er nog veel partijen die durven te stellen dat hun personeel niet onder toezicht en leiding van de inlener werkt, maar onder toezicht en leiding van de uitlener zelf. Bijvoorbeeld onder het mom van ‘consultancy’. Dit zal in de toekomst minder vaak gaan gebeuren. De risico’s van een onjuist standpunt hierin worden namelijk een stuk groter. Veel partijen zullen hierin dus kleur (moeten) gaan bekennen.

4. Ik leen zelfstandigen uit, geldt voor mij de toelatingsplicht?

Als er sprake is van daadwerkelijke zelfstandigheid in de uitoefening van het werk, dan liggen toezicht en leiding niet bij de inlener. Dit betekent dat constructies met zelfstandigen in beginsel niet onder de Waadi vallen, en dus ook niet onder de toelatingsplicht.

Je kunt hier uiteraard discussie krijgen over de vraag of sprake is van schijnzelfstandigheid. Als daarvan sprake is, liggen leiding en toezicht wél bij de inlener en kan de toelatingsplicht wél gelden. Als bemiddelaar van zelfstandigen moet je je bewust zijn van de consequenties als achteraf sprake blijkt te zijn van schijnzelfstandigheid. Met de voorgenomen Zelfstandigenwet kan vooraf meer duidelijkheid worden verkregen over de vraag of daadwerkelijk sprake is van zelfstandigheid of niet.

De regels toegepast op je eigen situatie?

Niet iedere situatie is hetzelfde. Met AI Assist stel je vervolgvragen en verdiep je je in de regels op basis van actuele en juridisch onderbouwde HR-kennis. Ontdek AI Assist.

5. Waar moet mijn onderneming aan voldoen voor toelating?

Om te kunnen worden toegelaten tot de uitzendmarkt moet je in elk geval voldoen aan de volgende eisen:

  1. Je moet zijn ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel, waarbij de doelomschrijving (mede) gericht is op terbeschikkingstelling.
  2. Je moet een VOG voor rechtspersonen overleggen die op het moment van de aanvraag niet ouder is dan drie maanden. Eenmanszaken of Nederlandse bestuurders van ondernemingen die in het buitenland gevestigd zijn, moeten een VOG voor natuurlijke personen overleggen.
  3. Je moet een waarborgsom storten van € 100.000. Voor startende ondernemers is dit € 50.000. Hiermee bied je financiële zekerheid voor het nakomen van je verplichtingen tegenover zowel werknemers als de Staat. Na vier jaar krijg je het geld (in principe) terug. Zie verder de vraag: Ik ben al lang actief, moet ik dan toch de waarborgsom betalen?
  4. Je moet voldoen aan het normenkader. De eisen in het normenkader zijn grotendeels gebaseerd op bestaande wettelijke en arbeidsvoorwaardelijke verplichtingen. Denk aan de elementen die nu zijn opgenomen in de NEN-4400 norm, waarop het SNA-certificaat is gebaseerd. Maar het nieuwe normenkader is wel uitgebreider. Heb je een SNA-registratie (met de module ‘ter beschikking stellen van arbeidskrachten’), dan voldoet bij de eerste aanvraag het SNA-certificaat. Heb je geen SNA-certificaat, dan moet je een inspectierapport overleggen.

6. Wanneer moet ik een eerste aanvraag tot toelating indienen?

Per 1 januari 2028 gelden de verboden en start de handhaving van het toelatingsstelsel.

Wil je gebruikmaken van de overgangsregeling, dien de aanvraag dan tussen 1 mei en 30 juni 2027 in omdat je anders niet onder de overgangsregeling valt.

Heb je op 30 juni 2027 een geldig SNA-keurmerk met de module ‘ter beschikking stellen van arbeidskrachten’, dan is de voorafgaande aanmelding niet verplicht, maar wel verstandig.

Het is dan ook aan te raden om je altijd tussen 1 november en 31 december 2026 aan te melden bij het online meldloket van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU). Hiermee voorkom je dat je per 1 januari 2028 geen werknemers meer mag uitlenen, als er per abuis iets gebeurt met je SNA-registratie in 2027.

Wtta: belangrijke momenten op een rij

De Wtta brengt verschillende momenten en deadlines met zich mee. Voor de voorbereiding zijn vooral deze data van belang:

  • 1 november tot en met 31 december 2026: aanmelden bij het online meldloket van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) voor de overgangsregeling.
  • 1 januari 2027: de Wtta treedt in hoofdzaak in werking.
  • 1 mei tot en met 30 juni 2027: aanvraag tot toelating indienen om gebruik te kunnen maken van de overgangsregeling.
  • 30 juni 2027: een geldig SNA-keurmerk met de module ‘ter beschikking stellen van arbeidskrachten’ is relevant voor de overgangsregeling en de eerste aanvraag.
  • 1 juli 2027: de NAU start met het beoordelen van aanvragen. Vanaf deze datum is ook het openbare Wtta-register beschikbaar.
  • 1 januari 2028: de verboden gelden en de handhaving van het toelatingsstelsel start. De huidige Waadi-registratie komt te vervallen.

7. Hoe vraag ik de toelating aan en hoe lang is deze geldig?

De aanvraag voor toelating kun je doen via de website van de NAU. Hier zijn kosten aan verbonden. Met deze kosten worden de werkzaamheden van de NAU voor de behandeling van de aanvraag bekostigd. De hoogte van deze kosten wordt naar verwachting op 1 januari 2027 vastgesteld. De aanvraag is pas volledig als alle verplichte gegevens en documenten zijn aangeleverd en de aanvraagkosten zijn voldaan.

De NAU start op 1 juli 2027 met de beoordeling van de aanvragen. Wanneer je aan de voorwaarden voldoet en er geen gronden zijn om de toelating te weigeren, word je toegelaten. Je wordt toegelaten voor een periode van vier jaar. Na deze periode moet je opnieuw een aanvraag doen.

Ben je een starter? Dan kun je een voorlopige toelating aanvragen. Deze heeft een geldigheid van zes maanden.

8. Wat zijn redenen dat ik niet toegelaten word?

Er zijn enkele dwingende weigeringsgronden. Dwingende weigeringsgronden hebben vooral te maken met het niet voldoen aan de toelatingseisen, zoals geen KvK-inschrijving of het niet storten van de waarborgsom van € 100.000. Als sprake is van een of meer van deze gronden, dan moet de NAU de aanvraag weigeren.

Daarnaast zijn er enkele facultatieve weigeringsgronden. Deze kunnen dus reden zijn voor de NAU om een aanvraag te weigeren (maar dit hoeft hij niet te doen). Een voorbeeld zou kunnen zijn de situatie dat de uitlener bij een terbeschikkingstelling zijn meld- of administratieplicht niet nakomt. Of wanneer er sprake is van een ernstig gevaar, bijvoorbeeld dat de onderneming zal worden gebruikt voor criminele doeleinden.

9. Wat kan ik doen als mijn aanvraag wordt afgewezen?

Een besluit tot weigering, schorsing of intrekking wordt niet genomen voordat je de mogelijkheid hebt gehad jouw zienswijze te geven. Wanneer de aanvraag voor toelating wordt geweigerd, krijg je ook meestal een redelijke termijn om de fout te herstellen. Bijvoorbeeld wanneer je niet tijdig een VOG hebt overgelegd vanwege omstandigheden die jou niet kunnen worden verweten.

Is de aanvraag daadwerkelijk afgewezen, dan treedt dit besluit uiterlijk vier weken na de bekendmaking daarvan in werking.

Je kunt na afwijzing bezwaar maken bij de minister en vervolgens beroep instellen bij de bestuursrechter. Heeft de afwijzing te maken met het niet naleven van het normenkader, dan is het van belang om bij de inspectie-instelling al direct te klagen over de feitelijke bevindingen. Klaag je hier niet over en ben je het niet eens met de feitelijke bevindingen van de inspectie-instelling, dan kun je daar niet altijd meer tegen in bezwaar bij de minister.

10. Ik ben al lang actief als uitlener, moet ik dan toch de waarborgsom betalen?

Er geldt een overgangsregeling voor uitleners die al langere tijd actief zijn. Je hoeft geen waarborgsom te betalen als je bij de eerste aanvraag tot toelating aan de volgende voorwaarden voldoet:

  1. Je onderneming is in de vier jaar vóór 1 januari 2027 onafgebroken ingeschreven in het Handelsregister, met uitlenen als bedrijfsactiviteit.
  2. Je onderneming was in deze periode van vier jaar geregistreerd als onderneming die arbeidskrachten ter beschikking stelt.
  3. Je onderneming heeft in die vier jaar aantoonbaar arbeidskrachten ter beschikking gesteld.
  4. Je onderneming overlegt bij de aanvraag een verklaring van de Belastingdienst dat je onderneming op het moment van afgifte van deze verklaring de verschuldigde belastingen en premies heeft voldaan (de ‘Verklaring betalingsgedrag inlenersaansprakelijkheid’). Deze verklaring mag bij de aanvraag van de toelating niet ouder zijn dan drie maanden.

11. Wie kan verhaal nemen op de waarborgsom?

Er zijn maar drie partijen die verhaal kunnen nemen op de waarborgsom: de arbeidskrachten, de Nederlandse Arbeidsinspectie en de Belastingdienst.

Daarbij kan een werknemer niet zomaar verhaal nemen op de waarborgsom wanneer zijn loon niet juist is uitbetaald. Dat kan alleen als de onderneming failliet, ontbonden of onvindbaar is (een noorderzon-geval).

12. Blijft de huidige Waadi-registratie bestaan?

Nee, de huidige Waadi-registratie komt te vervallen per 1 januari 2028. In 2027 geldt de registratieplicht van artikel 7a Waadi dus nog. Inschrijving in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel blijft wel een verplichting.

Vanaf 1 juli 2027 is er een openbaar Wtta-register beschikbaar, waarin alle uitleners worden opgenomen die zijn toegelaten tot de markt. In dit openbare register staat alle actuele informatie over de verlening, weigering, schorsing, intrekking of ambtshalve verlenging van de (voorlopige) toelating van een uitlener.

13. Hoef ik met een SNA-registratie geen inspectierapport te overleggen?

Bij een geldige SNA-registratie op 30 juni 2027 (met de module ‘ter beschikking stellen van arbeidskrachten’) hoef je bij de eerste aanvraag tot toelating géén inspectierapport te overleggen waaruit blijkt dat je voldoet aan de eisen uit het nieuwe normenkader.

Je kunt in dit geval volstaan met het verstrekken van een SNA-certificaat. De aanvraag tot toelating dient dan wel te zijn ingediend in de periode tussen 1 mei en 30 juni 2027.

14. Moet ik zonder SNA-registratie altijd een inspectierapport overleggen?

Nee, niet altijd. In principe moet je bij de eerste aanvraag een inspectierapport overleggen, waaruit blijkt dat je voldoet aan de eisen uit het nieuwe normenkader. Daarop geldt één belangrijke uitzondering.

Omdat naar verwachting onvoldoende inspectiecapaciteit beschikbaar is, geldt een overgangsregeling. Die overgangsregeling bepaalt dat nog géén inspectierapport hoeft te worden verstrekt bij de eerste aanvraag tot toelating, als het buiten de schuld van de onderneming nog niet mogelijk is om een inspectierapport te verkrijgen.

Er moet dan wel worden voldaan aan alle volgende eisen:

  1. Je meldt je tussen 1 november en 31 december 2026 aan bij het online meldloket van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU).
  2. Je dient de aanvraag tot toelating in tussen 1 mei en 30 juni 2027.
  3. Je overlegt zo spoedig mogelijk na de aanvraag alsnog een inspectierapport, waarbij je ook aantoont dat je actief bezig bent om een inspectierapport te krijgen.

15. Wat gebeurt er als mijn aanvraag op 1 januari 2028 nog niet is goedgekeurd?

Heb je op 1 januari 2028 nog geen goedgekeurde aanvraag tot toelating, dan mag je vanaf dat moment in principe geen arbeidskrachten meer ter beschikking stellen. Maar er moet natuurlijk ook rekening worden gehouden met een bepaalde doorlooptijd van de aanvragen. De verwachting is dat de doorlooptijd in het begin (erg) lang zal zijn.

Daarom is er hiervoor in de wet een overgangsregeling opgenomen. Daarin is bepaald dat als een uitlener tussen 1 mei en 30 juni 2027 een aanvraag indient, het de uitlener is toegestaan om arbeidskrachten ter beschikking te blijven stellen. Dit geldt dus óók als de aanvraag op 1 januari 2028 nog niet is goedgekeurd.

Zonder geldig SNA-keurmerk op 30 juni 2027 moet de uitlener zich óók tussen 1 november en 31 december 2026 hebben aangemeld voor de overgangsregeling.

Goed voorbereid op de Wtta

Nieuwe regels rond het uitlenen en inlenen van personeel vragen om zorgvuldige keuzes. In ons HR & Compliance Center vind je actuele wetgeving, praktische uitleg en juridisch onderbouwde antwoorden. Zo weet je wat er van je organisatie wordt verwacht en kun je met vertrouwen de juiste stappen zetten.

Ontdek ons HR & Compliance Center

Goed voorbereid op de Wtta

Van toelatingsplicht en uitzonderingen tot de waarborgsom en overgangsregeling.

Download de whitepaper en houd de 15 belangrijkste vragen en antwoorden bij de hand.

Download de whitepaper hier

    LNRS Data Services B.V. en haar gelieerde ondernemingen kunnen contact met je opnemen over relevante oplossingen, diensten, evenementen en inzichten. Je kunt je op elk moment uitschrijven via deze link in onze communicatie of door contact met ons op te nemen.

    Misschien vind je dit ook interessant…

    Whitepapers

    Poster wetswijzigingen per 1 januari 2027

    Zie in één oogopslag welke arbeidsrechtelijke veranderingen eraan komen. Zo start je 2027 met vertrouwen.

    Vraag van de week

    Reorganisatie: hoe vertel je het je medewerkers?

    Een reorganisatie heeft impact op vertrekkende én achterblijvende medewerkers. Hoe ga je daar als werkgever zorgvuldig mee om? …

    Blogs

    Op één lijn: wanneer iedereen gelijk heeft, ontstaat een probleem

    Iedere afdeling probeert het juiste te doen. Toch ontstaan juist daar vaak tegenstrijdige signalen. Lees waarom alignment zo …

    Over de auteur

    Brightmine

    Met meer dan 10.000 klanten is Brightmine een toonaangevende wereldwijde leverancier van personeelsdata, analyses en inzichten voor HR.

    Al meer dan twee decennia helpt Brightmine, voorheen bekend als XpertHR, om leiders in HR vol vertrouwen hun weg te vinden in de steeds veranderende wereld van HR. Dit doen we door het combineren van cao-data, arbeidsmarktdata, AI-technologie en vertrouwde HR-expertise.

    Brightmine is een divisie van LexisNexis Data Services binnen RELX®, een wereldwijde aanbieder van informatie, analyses en beslissingshulpmiddelen. RELX bedient klanten in meer dan 180 landen en heeft meer dan 35.000 werknemers. Ticker: Londen: REL; Amsterdam: REN; New York: RELX.

    Wil je slimmere, beter geïnformeerde beslissingen nemen?